Trefdag 2018


Op dinsdag 23 oktober staan we klaar in en met M-Museum voor de jaarlijkse trefdag van Pulse Transitienetwerk Cultuur Jeugd Media. Een dag van uitwisseling en inspiratie, voor mensen uit cultuur, jeugd en media die van duurzaamheid een rode draad willen maken in hun handelen.

Pulse is ondertussen reeds toe aan haar zevende trefdag, ditmaal over het thema stedelijkheid en onder de titel ‘TranCity: de toekomst is steeds’. De stad speelt een steeds belangrijkere rol in de transitie naar een duurzame en sociaal-rechtvaardige samenleving. Maar dan zullen we écht moeten leren leven in die stad. Tijdens TranCity gaan we op zoek naar hoe onze sectoren (kunnen) bijdragen aan de transitie in die stedelijke context. Hoe kunnen we impact hebben en bijdragen aan die duurzame ontwikkeling van deze stedelijke context? En hoe heeft de stedelijke context invloed op wat wij doen? Kunnen we hier iets van leren? En welke wisselwerking bestaat er met niet -stedelijke gebieden?  

We zoomen onder andere dieper in op stedelijke participatie, voedselstrategieën, diversiteit, gemeenschapsmunten, de stad als laboratorium, verstilling en vertraging. We kijken hoe steden zich kunnen aanpassen aan het opwarmende klimaat en hoe we het samenleven vormgeven, op welke manier jongeren dit vormgeven. We onderzoeken de rol van de kunstenaar in de stad en hoe die het stedelijke weefsel beïnvloedt en erdoor beïnvloed wordt. Misschien dromen we zelfs de stad van de toekomst.

Hieronder vind je het programma van de dag en meer uitleg over de verschillende sessies. In de komende weken breiden we het aanbod nog verder uit met side-events.

Programma

09u00 – Onthaal met koffie en thee
09u30 – Keynote Thomas Block
10u30 – Sessies voormiddag (maak uw keuze uit zes parallelle sessies)
12u30 – Lunch
13u30 – Het Nieuwstedelijk speelt ‘De Kiezer Beslist’
14u00 – Sessies namiddag (maak uw keuze uit zes parallelle sessies)
16u00 – Manu Claeys ‘Red de Democratie’
16u30 – Receptie
17u30 – Einde



Keynote - Thomas Block: ‘Hoe de complexiteit van duurzaamheid en transities erkennen? De Stadsacademie als transdisciplinair collaboratorium’

Thomas Block is docent binnen de Vakgroep Politieke Wetenschappen van de Universiteit Gent en hoofd van het interfacultair Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO). Het CDO focust op multi- en transdisciplinair onderzoek naar de sociale en politieke dimensies van duurzaamheidsuitdagingen. Kenmerkend voor het onderwijs van het CDO is de actieve inbreng van studenten en het benaderen van duurzaamheidsvraagstukken als politieke kwesties. Hoe doceren als er niet echt één juist antwoord is? Vanuit deze filosofie zet Thomas Block ook mee zijn schouders onder de ontwikkeling van de Gentse Stadsacademie. Deze nieuwe setting wil een collaboratorium worden waarin zowel studenten, professoren en onderzoekers van UGent als beleidsmakers, het maatschappelijk middenveld en burgers kennis kunnen delen en debatteren over grote Gentse sociale en ecologische uitdagingen. Het is een plek waar samen wordt nagedacht over probleemdefinities en oplossingen, over toekomstvisies en strategieën, over experimenten en opschaling. In de Stadsacademie werken studenten uit verschillende disciplines onder begeleiding van transdisciplinaire teams aan een sociaal-rechtvaardige en ecologisch duurzame toekomst van Gent."



Sessies voormiddag:

  1. Op de barricades! ABC van actievoeren (actieve workshop)
    Burgerlijke ongehoorzaamheid: reclaim the city! Word een echte dwarsligger. Van woorden naar daden … hoe doe je dat? Want debatteren en je mening uiten, daarvoor moet je uit je kot komen. Hoe plan je een strategisch opgebouwde campagne? Hoe kom je tot een goed actie-idee? Waar moet je aan denken als je een actie organiseert? Een actieve workshop onder leiding van Tractie, de trainers van Vredesactie.



  2. Klimaatadaptatie 101 (interactieve infosessie)
    De aarde warmt op. Dat heeft grote gevolgen voor onze steden. Daarom is het belangrijk dat we naast inzetten op het beperken van die opwarming ook inzetten op aanpassingen die de effecten van opwarming verzachten: klimaatadaptatie. Het Nederlandse Tilburg heeft een plan van aanpak voor haar adaptatiebeleid, en reeds 20 jaar ervaring. Maar ook Leuven heeft een plan en realiseert projecten om de stad klimaatrobuust te maken. Gert van den Elsen (Mobiliteit en Energie Tilburg) en Daan Van Tassel (ruimtelijk planner, afdeling ruimtelijk en duurzaamheidsbeleid, Stad Leuven) delen hun kennis.
    Zij worden geflankeerd door Roeland Dudal van Architecture Workroom Brussels. AWB is een think-and-do tank voor innovatie binnen de architectuur, stedenbouw en andere aan de ruimtelijke ontwikkeling verwante disciplines. Door ontwerpers in allianties te betrekken bij het planningsproces, bouwt Architecture Workroom aan een context voor vernieuwing binnen de ontwerppraktijk.



  3. Betergem 2038: stad van de toekomst (projectvoorstelling en try-out)
    Transitienetwerk Middenveld ontwikkelde samen met Vlaanderen Circulair een format om in groep de stad van de toekomst vorm te geven. Stel je toekomstdromen scherp in discussie met anderen, en breng de weg ernaar toe in beeld. “Betergem, 2038” is een workshop waarbij deelnemers met de nodige humor geprojecteerd worden naar het jaar 2038, in de stad Betergem. Ze nemen er deel aan een Volksvergadering. Als lid van een burgercommissie neem je samen beslissingen over de aanpak van uitdagingen waar Betergem voor staat in 2038 op vlak van voeding, wonen, werken, geld, zorg, etc…
    We laten je proeven van het format, delen enkele eerste bevindingen en discussiëren samen over de zin en onzin van dergelijke methodieken om het thema duurzaamheid bespreekbaar te maken in onze eigen werkingen.



  4. Stedelijke voedselstrategieën (projectvoorstel en werksessie)
    Samen met een brede alliantie ontwikkelde Leuven2030, de stadsbrede vzw voor een duurzaam Leuven, een stedelijke voedselstrategie. Rikolto was een van de partners. Ze nemen je beide mee in hun verhaal.
    Rikolto droomt van een duurzame wereld voor élke burger. Kunnen we met supermarkten en culturele organisaties iets doen zinderen in de openbare ruimte? Klaar om coalities te smeden?



  5. Diversiteit: dekolonisatie van duurzaamheid (kringgesprek)
    Wie “stad” zegt, zegt “diversiteit”. Dromen van een sociaal-rechtvaardige duurzaamheid veronderstelt dat iedereen mee kan en is. Dat thema sneden we reeds aan op onze ‘No Voice To Waste’ Trefdag 2015. Maar hoe doen we dat?
    LABOvzw initieert een intuïtief kringgesprek – zonder restricties of taboes – over het betrekken van stadsbewoners met een migratieachtergrond in het duurzaamheidsvraagstuk. Welke drempels zijn er en hoe kunnen we ze wegwerken?



  6. M als 3rd place: in gesprek met Peter Bary (verdiepend wandelgesprek in het museum)
    De ‘3rd place’ is de derde sociale omgeving naast ‘thuis’ (1st place) en ‘werk’ (2nd place). In het stedelijke weefsel van Leuven streeft M ernaar om één van die 3rd places te zijn. Peter Bary (directeur M) en Lydia Vandam (Memberships & Corporate Development Manager M) nemen je mee op sleeptouw in hun museum. Aan de hand van hun keuzestukken starten we een gesprek over de plaats van M in de stad en de daaraan verbonden uitdagingen.
    Jochem Daelman (mede-oprichter van Onkruid) leidt het gesprek in goede banen. Onkruid is een interdisciplinair team dat expertise uit architectuur, marketing, muziek en cultuur combineert om de creatieve context van onze steden verder te ontwikkelen.


Het Nieuwstedelijk speelt ‘De Kiezer Beslist’

Een late twintiger is pas afgestudeerd en zoekt werk. Hij huurt een appartement in de stad, met zijn vriendin. Het is volop verkiezingstijd. Dat is aan alles te merken, behalve aan hem.

 Matthias van de Brul ‘De Kiezer Beslist’ © Katrijn Van Giel

Matthias van de Brul ‘De Kiezer Beslist’ © Katrijn Van Giel

Politiek theater vanuit het oogpunt van iemand die niet in politiek geïnteresseerd is. Een combinatie van audio (heel politiek Vlaanderen passeert de revue), muziek, tekst en een welgemikt dansje aan het eind.

regie en tekst Adriaan Van Aken
met Matthias van de Brul
muziek Joris Caluwaerts



Sessies namiddag:

  1. Uitmuntend! Workshop stadsmunten (actieve workshop)
    Sinds de Mechelse Koekoek, het Antwerpse Buurtijd, de Gentse Pluimen en Torekes zijn gemeenschapsmunten geen onbekende meer. Een eigen slimme munt is een handig werkinstrument om capaciteiten en behoeften binnen een gemeenschap met elkaar te verbinden.
    Muntuit, het steunpunt voor gemeenschapsmunten in Vlaanderen en Brussel, dompelt je onder in de wondere wereld van gemeenschapsmunten. Zoek samen met hen uit of en hoe je gemeenschapsmunten ook kan inzetten in jouw buurt of werking.

  2. Stadsresidenten: kunstenaars weven de stad (interactieve projectvoorstelling)
    De Gentse Vooruit is een huis met vele kamers – en vele gezichten. Sinds augustus 2012 volgt en ondersteunt het kunstencentrum onder de noemer Stadsresidenten een groep jonge kunstenaars die de publieke ruimte als hun werkplaats beschouwen. Vooruit wil deze kunstenaars vanuit hun stadsresidenties uitdagen om begrippen als engagement, stedelijkheid, publieke ruimte, actie en activisme gedurende een lange periode te onderzoeken, in de praktijk te brengen en te documenteren. Marieke De Munck (Vooruit) legt hun realisaties en relatie met de stad bloot.

  3. Participeren als voedingsbodem (debat en tafelgesprekken)
    Een sociaal-rechtvaardige duurzaamheid kan maar groeien op een vruchtbare bodem van inspraak, participatie en mede-eigenaarschap. Betrokkenheid en draagvlak zijn sleutelwoorden. Maar zijn onze steden, gemeenten en organisaties hier wel klaar voor? Onder leiding van Socius stellen we ons deze vraag vanuit vier perspectieven: digitalisering, burgerinitiatieven, de participatieve overheid en participatie in onze eigen organisaties. CitizenLab, De Wakkere Burger, VVJ en VRT inspireren ons en dagen ons uit vanuit hun praktijkverhaal.

  4. Vluchtroutes voor het antropoceen (filocafé)
    De stad staat voor dynamiek en agitatie. We doen een stap opzij en nemen de tijd om te filosoferen over the bigger picture. Samen met gastsprekers, denkers en zoekers peilen we naar breukvlakken en vluchtlijnen in ons tijdsgewricht. Welke stedelijke toekomst dient zich aan, wat houdt duurzaamheid in en welke transitie willen we aanstuwen? Vlucht vooruit, achteruit of waar nog?“ Een gesprek onder het toeziend oog van Guy Gypens (Kaaitheater).

  5. Stadslabo’s: toolkit (interactieve workshop)
    Stadslab2050 experimenteert met een duurzame toekomst voor Antwerpen en onderzoekt hoe we die complexe vraagstukken van nu en morgen, samen met enthousiaste stadsactoren kunnen aanpakken. Stadslab2050 ontwikkelde de L.A.B.kit, een toolkit voor stadslabs in ontwikkeling. Ga zelf aan de slag met deze toolkit en ontdek of ook in jou(w organisatie) een innovatielabo schuilt.
    Maar wacht! Er is meer! Nu krijg je niet één stadslab voor deze ongelofelijke prijs, maar wel vier! TimeLab, Leuven2030 en Translab K verhogen de expertise in deze workshop exponentieel met hun aanwezigheid.

  6. Praktijksafari: Leuven European Green Leaf 2018 (wandeling langs praktijken)
    Leuven werd samen met het Zweedse Växjö uitgeroepen tot 'European Green Leaf 2018'. Met die prijs beloont een jury van de Europese Commissie de steden voor hun inspanningen rond duurzaamheid en levenskwaliteit.
    Leuven en Växjö lieten het Duitse Ludwigsburg en tientallen andere steden achter zich. De jury loofde vooral hun aandacht voor participatie, mobiliteit, groen, klimaatverandering en energie-efficiëntie. Geert Vanhorebeek, coördinator van afdeling duurzaamheid stad Leuven, neemt ons mee op stap en toont je met trots zijn duurzame stad.


Manu Claeys ‘Red de Democratie’

Manu Claeys krijgt het laatste woord. Over het belang van democratie, participatie, een sterk middenveld, de kracht van ongehoorzaamheid en de nood aan leefbare steden. Of is het laatste woord aan u?

Manu Claeys is essayist en voorzitter van het Antwerpse bewonerscollectief stRaten-generaal, dat in 2010 de Prijs voor de Democratie kreeg en in 2017 met de Vlaamse overheid een Toekomstverbond afsloot over een duurzaam mobiliteitsplan in Antwerpen. Sinds zijn veelbesproken Het Vlaams Blok in elk van ons (2001) exploreert Claeys al bijna twee decennia eigentijdse vormen van politiek burgerschap.

In zijn nieuwste boek “Red de Democratie” pleit hij voor een verrijkte invulling van politiek burgerschap. Claeys maakt de vergelijking met het brein van de octopus, een dier dat denkt met zijn hele lichaam. De armen handelen deels autonoom. In het octopusmodel hoeven burgers niet langer toeschouwers te blijven bij de partijpolitieke strijd van anderen, machteloos toekijkend en zich uiteindelijk afwendend. Ze worden zelf politieke actoren, op vele manieren. Democratische intelligentie en rechtvaardigheid leg je niet op van bovenaf, je bouwt ze op door overheden en burgers slim te laten samenwerken.


Met de steun van het Vlaams Fonds voor de Letteren

 

Inschrijven:

De inschrijving inclusief vegetarische lunch kost:
- Sociaal tarief: 20 euro
- Standaard tarief: 35 euro
- Steuntarief: 50 euro

Je kiest zelf het tarief dat het best bij jouw situatie aansluit. 
Indien de deelnameprijs een belemmering vormt om te participeren aan dit initiatief, vragen we je contact op te nemen via mail (trefdag@pulsenetwerk.be) zodat we in overleg je deelname toch kunnen realiseren.


Nodig vrienden uit via facebook


Nieuws over het programma

Zijn reeds van de partij op het programma:

Thomas Block (Centrum voor Duurzame Ontwikkeling, Gent), Manu Claeys (stRaten-generaal), Transitienetwerk Middenveld, Rikolto, Leuven2030, Stadslab2050, M-Museum, MuntUit, labo vzw.


Praktisch

Timing:

Dinsdag 23 oktober 2018 van 9u30 tot 16u30

09u00: onthaal met koffie
09u30: start trefdag
16u30: receptie
17u30: einde trefdag

Locatie:

M-Museum
Leopold Vanderkelenstraat 28
3000 Leuven

Plan je route naar het museum:

  • Met de fiets

Alle fietsers zijn welkom. Je kan je fiets makkelijk en veilig achterlaten in de fietsenparking onder het Rector de Somerplein. Van daar is het nog twee minuten wandelen naar het museum.

  • Met het openbaar vervoer

Het museum bevindt zich op tien minuten wandelen van het station van Leuven. Kom je met de bus, dan is het Rector de Somerplein de dichtstbijzijnde halte. Stippel je route uit met Google maps.

  • Met de auto

Het nieuwe circulatieplan leidt je in verschillende lussen naar Leuven en de parkings. Vermijd je liever het verkeer in de stad? Parkeer dan je auto op één van de randparkings en neem gratis de bus naar het centrum. Parkeer je liever dichtbij? Dan is parking Ladeuze op twee minuten wandelen van het museum. Je vindt er ook 18 plaatsen voor personen met een beperking (hoogte parking: 1.90m). Klik hier voor meer informatie over het circulatieplan en alle parkeermogelijkheden.